FIFA đang trải qua một giai đoạn đầy biến động với cuộc khủng hoảng quản trị sâu sắc, khi Chủ tịch Gianni Infantino đối mặt với sự phản đối gay gắt từ các liên đoàn bóng đá lớn như UEFA, CONCACAF và AFC. Sự rạn nứt này leo thang sau khi kế hoạch bán cổ phần World Cup của ông thất bại, dẫn đến việc các liên đoàn châu lục đang tích cực tìm kiếm những khung vận hành thay thế để đảm bảo tương lai của bóng đá toàn cầu.
Điểm chính của cuộc khủng hoảng
- Mâu thuẫn leo thang: Chủ tịch FIFA Gianni Infantino bị các liên đoàn lớn cáo buộc “lừa dối” và “vi phạm nghiêm trọng lòng tin” sau thất bại của kế hoạch bán cổ phần World Cup.
- Kế hoạch gây tranh cãi: Infantino đề xuất thành lập công ty FIFA Forward Enterprise (FFE) để bán 20% cổ phần thương mại World Cup, mục tiêu huy động 20 tỷ USD, nhưng bị phản đối kịch liệt vì thiếu minh bạch và tham vấn.
- FIFA rút lui và xin lỗi: Sau áp lực lớn, FIFA đã rút lại đề xuất FFE vào đầu tháng 8 năm 2026 và Infantino đã xin lỗi, nhưng không từ chức.
- Yêu cầu điều tra độc lập: Các liên đoàn lớn yêu cầu một cuộc điều tra độc lập về công tác quản trị của FIFA, thay vì một báo cáo nội bộ.
- Tìm kiếm giải pháp thay thế: Các liên đoàn châu lục đang thảo luận về việc xây dựng một khung vận hành mới, bao gồm ý tưởng luân phiên chức Chủ tịch FIFA để giảm quyền lực tập trung.
Kế hoạch bán cổ phần World Cup và làn sóng phản đối
Cuộc khủng hoảng hiện tại bắt nguồn từ đề xuất của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino về việc thành lập một công ty thương mại mang tên FIFA Forward Enterprise (FFE). Mục tiêu của FFE là quản lý các quyền thương mại của World Cup và các giải đấu khác của FIFA, với kế hoạch bán khoảng 20% cổ phần cho các nhà đầu tư tư nhân để huy động khoảng 20 tỷ USD (hoặc 4,2 tỷ USD theo một số nguồn tin). Kế hoạch này được cho là nhằm tăng cường nguồn tài chính cho FIFA và các liên đoàn thành viên.
Tuy nhiên, đề xuất này đã vấp phải sự phản đối dữ dội từ ba liên đoàn bóng đá quyền lực nhất thế giới: UEFA (châu Âu), CONCACAF (Bắc, Trung Mỹ và Caribe) và AFC (châu Á). Họ cáo buộc Infantino đã thiếu sự tham vấn đầy đủ, quy trình phê duyệt gấp rút và thiếu sự giám sát thích đáng từ các cơ quan quản trị của FIFA. Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin đã công khai chỉ trích, gọi đây là “sự thất bại nghiêm trọng về phán đoán” và “sự vi phạm căn bản lòng tin”. UEFA thậm chí còn đe dọa tẩy chay các giải đấu của FIFA và cảnh báo về hành động pháp lý liên quan đến kế hoạch đầu tư World Cup.
FIFA rút lui và lời xin lỗi của Infantino
Trước làn sóng phản đối mạnh mẽ và nguy cơ chia rẽ sâu sắc trong nội bộ bóng đá toàn cầu, FIFA đã buộc phải rút lại đề xuất FFE vào đầu tháng 8 năm 2026. Chủ tịch Gianni Infantino sau đó đã lên tiếng xin lỗi về những sai sót liên quan đến kế hoạch này. Tuy nhiên, ông kiên quyết không từ chức và cam kết bảo vệ uy tín của tổ chức. Dù vậy, lời xin lỗi này dường như chưa đủ để xoa dịu căng thẳng. Các liên đoàn lớn vẫn giữ lập trường cứng rắn và yêu cầu một cuộc điều tra độc lập về công tác quản trị của FIFA, thay vì một báo cáo nội bộ do chính FIFA thực hiện.
Các liên đoàn châu lục tìm kiếm khung vận hành mới
Diễn biến đáng chú ý nhất của cuộc khủng hoảng này là việc các liên đoàn châu lục đang tích cực thảo luận về việc xây dựng một khung vận hành thay thế cho FIFA. Ý tưởng này bao gồm cả việc luân phiên chức Chủ tịch FIFA giữa các liên đoàn châu lục, nhằm giảm bớt quyền lực tập trung vào một cá nhân như Infantino hoặc những người tiền nhiệm. Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin đã có các cuộc gặp với các quan chức bóng đá khác, bao gồm cả Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) Patrice Motsepe, để thảo luận về các phương án cải tổ FIFA. Đây là một động thái hiếm hoi, cho thấy các liên đoàn lớn đang công khai đối đầu trực diện với chủ tịch FIFA và tìm cách tái cấu trúc quyền lực trong tổ chức.
Sự ủng hộ và chia rẽ trong nội bộ FIFA
Mặc dù đối mặt với sự phản đối từ các liên đoàn lớn, Infantino vẫn nhận được sự ủng hộ từ một số liên đoàn thành viên nhỏ hơn, đặc biệt là ở châu Phi, châu Á và Caribe. Sự ủng hộ này được cho là xuất phát từ khả năng của ông trong việc tăng cường hỗ trợ tài chính cho các liên đoàn này. Thậm chí, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã công khai ủng hộ Infantino, cảnh báo rằng việc loại bỏ ông sẽ là một sai lầm lớn. Điều này cho thấy cuộc khủng hoảng không chỉ là sự đối đầu giữa Infantino và các liên đoàn lớn, mà còn là sự chia rẽ sâu sắc trong chính nội bộ FIFA về tầm nhìn và cách thức quản trị.
Tương lai nào cho FIFA và bóng đá thế giới?
Cuộc khủng hoảng quản trị tại FIFA đặt ra nhiều câu hỏi lớn về tương lai của bóng đá toàn cầu. Liệu Gianni Infantino có giữ được chức Chủ tịch FIFA trong cuộc bầu cử sắp tới vào tháng 3 năm 2027? Các liên đoàn châu lục sẽ xây dựng khung vận hành mới như thế nào và liệu họ có thể thực sự thách thức quyền lực của FIFA? Sự rạn nứt này có dẫn đến việc các liên đoàn lớn tẩy chay các giải đấu của FIFA hoặc thậm chí thành lập các giải đấu riêng? Những diễn biến tiếp theo sẽ quyết định liệu FIFA có thể vượt qua giai đoạn khó khăn này để duy trì sự đoàn kết và phát triển của bóng đá thế giới, hay sẽ chứng kiến một sự thay đổi lớn trong cấu trúc quyền lực và quản trị.